سایت نفت ایرانی


اهداف اقتصادی حامیان داعش؛ حفظ موقعیت در بازار نفت

اهداف اقتصادی حامیان داعش؛ حفظ موقعیت در بازار نفت

دکتر غلامحسین حسنتاش، استاد دانشگاه و کارشناس اقتصاد انرژی در گفتگویی اثرات تحولات اخیر اجتماعی و سیاسی در عراق خصوصا با ظهور داعش را بررسی نموده و از اهداف اقتصادی حامیان این گروه تروریستی سخن می گوید.

گفتگو از :

عباد وحدانی

اقتصاد ایرانی: سرزمین بین النهرین و شام گویی روی آرامش به خود نمی بیند. در یک سو دیکتاتوری غیرمذهبی حزب بعث و در سوی دیگر افراطی گری مذهبی. اینک مدتی است که نام داعش (دولت اسلامی عراق و شام)  نگرانی ها در مورد آینده عراق را افزایش داده است. عراقی که تازه چندسالی است از شر مشکلات ناشی از حکومت صدام به خصوص تحریم های بین المللی در قالب برنامه نفت در برابر غذا فارغ شده است. اثرات این تحولات اجتماعی و سیاسی را با دکتر غلامحسین حسنتاش، استاد دانشگاه و کارشناس اقتصاد انرژی درمیان گذاشته ایم که حاصل آن را در زیر می خوانید:

اقتصاد ایرانی: افزایش نگرانی ها درباره بحران عراق سبب شد بهای شاخص نفت آمریکا در معاملات روز جمعه (30 خردادماه) به بالاترین حد خود در 9 ماه گذشته برسد.  به نظر شما درگیری ها با گروه داعش تا چه اندازه می تواند بر صادرات نفت عراق تاثیر گذار باشد؟

به هر حال بحران بوجود آمده در قیمت های نفت بی تاثیر نیست. این تاثیر را از دو جهت باید بررسی نمود یکی از جهت فیزیکی یعنی تاثیر عملی و فیزیکی بر تولید و صادرات نفت عراق و دیگر از نظر روانی یعنی اثر روانی بر بازار. معمولا در این گونه بحران ها آثار روانی بیشتر از آثار فیزیکی است. تلقی جهانی از این که یک کشور نفتی که اتفاقا صادراتش رو به رشد هم بوده است، دچار بحران شده این است که ممکن است کل صادرات آن قطع شود و لذا عده ای اقدام به خرید و ذخیره سازی نفت می کنند. در مورد بحران عراق هم همین طور است. برای کسانی که دور هستند و جغرافیای دقیق عراق و محل قرارگیری میادین و تاسیسات نفتی آن را نمی دانند طبیعتا این نگرانی روانی شدید است اما واقعیت این است که مناطق نفت خیز و مبادی صادرات نفت کمتر درگیر بوده است و جریان تولید و صادرات ادامه دارد. البته اگر خدای ناکرده ابعاد درگیری ادامه پیدا کند و به منطقه کروک در شمال و به استان بصره در جنوب برسد، مشکلات بیشتر خواهد بود.

اقتصاد ایرانی: بیژن زنگنه وزیر نفت چندی پیش اعلام کرد که ایران هم اکنون ظرفیت لازم را برای جبران کمبود عرضه نفت عراق دارد. تا چه اندازه امکان دارد که شرایط عراق به عنوان فرصتی برای بازگشت جدی ایران به بازار نفت دیده شود؟

 به نظر من ایران در حال حاضر در بهترین شرایط می تواند حدود هشتصد هزار بشکه به تولید فعلی نفت خام خود اضافه کند و البته با احتساب میعانات گازی تا یک میلیون بشکه هم قابل افزایش است و این  برای کاهش عرضه فعلی عراق کافی است و اگر عرضه عراق به بازار جهانی که در آخرین ماه های قبل از بحران بیش از 2.5 میلیون بشکه بوده است کلا قطع شود، بخشی از آن را جبران می کند.

اما یک نکته ظریف را باید در نظر داشت و آن اینکه از حدود دوسال پیش آمریکائی ها سعی کرده اند تحریم نفتی ایران را طوری مدیریت کنند که کمبود شدید نفت در بازار نباشد و قیمت جهانی نفت بیش از حد افزایش نیابد و لذا ممکن است که در شرایط سخت بازار جای بیشتری برای ایران باز شود ولی مهم این است که وجوه آن هم برگردد.

اقتصاد ایرانی: به نظر شما بالاگرفتن نزاع قومی و مذهبی در منطقه چه تاثیری بر وضعیت صادرات نفت در منطقه خواهد داشت؟

بی شک تاثیر گسترده ای خواهد داشت. مناطق اصلی نفتی عربستان شیعه نشین هستند. بخش عمده ای از تولید نفت عراق در منطقه کردستان این کشور است. در کشورهای دیگر منطقه هم پتانسیل مشکلات قومی و مذهبی در مناطق نفت خیزشان وجود دارد. اما امیدوارم این اتفاق نیفتد.

اقتصاد ایرانی: تا چه اندازه ممکن است که حامیان داعش اهداف اقتصادی داشته باشند؟

به نظر من حامیان داعش قطعا اهداف اقتصادی هم دارند اما  عمدتا اهداف سیاسی دارند که البته پیوست عمیقی با نفت و اقتصاد دارد. کشور عراق برنامه وسیعی برای افزایش تولید نفت خود دارد و در چند سال اخیر مرتبا تولید و صادراتش بالا رفته است. حل مشکلات ایران و غرب نیز می تواند ایران را در مسیر افزایش تولید نفت و گاز قرار دهد و این روند می تواند موقعیت بی بدیل فعلی بعضی از کشورهای منطقه در بازار نفت را از ایشان بگیرد. امنیت بعضی از کشورهای منطقه و نجاتشان از امواج تحولات موسوم به بهار عربی، مرهون موقعیت بی بدیلشان در بازار نفت در کنار درآمدهای سرشار و سرسام آور نفتی بوده است و طبعا نمی خواهند این جایگاه را از دست بدهند.

روتیتر
گروه خبر: نقد و نظر